سامانه نقل و انتقالات فرهنگیان

این سامانه مخصوص ادارات کل آموزش و پرورش استان های کشور طراحی شده است.
هدف این سامانه کمک به مسئولین مناطق و استان ها در انجام هرچه روان تر و دقیق تر فرآیند نقل و انتقالات مربوط به خود بوده و همچنین ایجاد سهولت برای همکاران فرهنگی که متقاضی نقل و انتقال هستند می باشد.

حقوق مالکیت فکری


امروزه حمایت بین­ المللی از نرم ­افزارها در قالب نظام کپی­ رایت مخالفان اندکی دارد. برنامه­ های رایانه ­ای تنها یک راه­ حل فنی برای حل یک مشکل نیستند. هرچند تعریف و مفهوم پدیدآورنده نرم ­افزار به طور کامل و دقیق با مفهوم مولف یک اثر ادبی یا موسیقایی یکسان نیست اما در واقع تلاش خلاقانه یک مولف است که ماهیت فنی دارد. تنها تفاوت نرم ­افزار با آثار ادبی، ماهیت فعال نرم ­افزار است به این معنا که نرم ­افزار به صورت فیزیکی و به لحاظ فنی برروی سخت­ افزار اثر می­ گذارد. اما این موضوع نباید باعث شود که نرم ­افزار به عنوان یک بیان اصیل و خلاقانه از حمایت­ های نظام کپی­ رایت محروم شود.

از آنجا که همسوسازی قوانین داخلی با مفاد و مقررات موافقتنامه تریپس از ملزومات و پیش ­شرط­های الحاق به سازمان تجارت جهانی است ،بررسی آثار و ابعاد حمایت از نرم­ افزار در قالب نظام کپی­رایت برای ما نیز حائز اهمیت بسیار است زیرا همانطور که پیش­تر گفتیم ؛ طبق ماده ۱۱ این موافقتنامه ، برنامه­ های رایانه­ ای به عنوان آثار ادبی طبق مفاد نسخه ۱۹۷۱ معاهده برن مورد حمایت قرار می­ گیرند.

حقوق پدید آورنده و صاحب اثر

در بیان اشتراکات نرم افزار و اثر ادبی و هنری حول محور حقوق پدید آورنده، می بایستی به بر شماری این حقوق و تطبیق موضوعی و قانونی این دسته از حق‌ها پرداخته شود .

صرف نظر از این که رابطه‌ی پدیدآورنده با اثر یا نرم افزار را تحت کدام‌یک از نظریات و دکترین حقوقی بدانیم ( نظریه معنوی و اخلاقی، حقوق شخصی، الحاق به حقوق کار، حمایت از حقوق آفرینه‌های فکری و یا حق حاکمیت)، مجموعه ای از حقوق معنوی ومادی از این رابطه منتج می‌گرددکه باید دید چه مشترکاتی در این حوزه میان این دو پدیده به چشم می خورد.

۱– حقوق معنوی

۱-۱– حق افشا یا انتشار اثر

از مهمترین مصادیق حقوق معنوی که واجد یک تحول تاریخی در مفهوم خود نیز می باشد ، سلطه و اختیار پدید آورنده یا صاحب اثر است مبنی بر نشر یا عدم نشر آن ؛ در حقوق ایران ماده ای که به صراحت دلالت بر این مفهوم نماید وجود ندارد و بیشتر تاکید مقنن بر حق انتشار به عنوان یکی از حقوق مادی صاحب اثر تجلی پیدا کرده، اما در این میان بعضی حقوقدانان با استناد به تبصره ی ماده ی ۶۴ اجرای احکام مدنی به نوعی در صدد استنباط این قسم از حقوق معنوی هم در آثار ادبی هنری و هم در نرم‌افزارها در حقوق ایران برآمده اند وبعضی دیگر را عقیده بر آن است که در حقوق ایران ضابطه و صراحت خاصی در رابطه با این موضوع وجود نداشته و باید با اصول و قواعد عمومی قراردادها و اصل لزوم مذکور در ماده ۲۱۹ ق.م. اجبار پدید آورنده به انتشار را در صورت وجود قرارداد انتشار، خواستار شد و البته در این خصوص تردید هایی را اظهار داشته اند.

۱-۲-حق انتساب یا حق سرپرستی

حقی که از آن به عنوان حق ولایت هم تعبیر می شود و به وابستگی پدید آورنده و اثرش و اختیار او در خصوص نام اثر و سمت وی ایجاد می شود.از این روی در تحلیل‌ها، نقل قول‌ها وغیره ،درج نام صاحب اثر ضروری بوده و در مواردی چون سرقت ادبی، پدیدآورنده می تواند خواهان شناسایی رسمی خویش به عنوان خالق اثر شود.

درباره ی نرم افزار‌ها نیز به تجویز عموم و اطلاق ماده ی ۱ قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای سال ۱۳۷۹ و ماده ی ۴ آیین نامه اجرایی آن مصوب ۱۳۸۳، تردیدی در مورد شمول این حق نسبت به نرم افزارها وجود ندارد و فی الواقع از اشتراکات اساسی حمایت معنوی از آثار ادبی و هنری نرم افزارها تلقی می گردد.

۲– حقوق مادی

۲-۱- حق نشر یا تکثیر

با این‌که آثار فکری برای اطلاع و بهره مندی عموم یا برخی از مردم ایجاد می شود لیکن به نظر می رسد روش نشر، موضوعیت نداشته باشد با این وجود برخی از نویسندگان، در بیان تعریف نشر، آن را عملی می‌دانند که منتهی به ساختن یا ایجاد نمونه‌های دیگر از اثر اصلی می‌شود. در این باره ماده ۳ قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان سال۱۳۴۸ ؛ حقوق پدید آورنده را شامل حق انحصاری نشر، پخش، عرضه و اجرای اثر و حق بهره برداری مادی و معنوی از نام و اثر او دانسته است. در ارتباط با نرم افزارهای رایانه ای نیز قانون مربوطه نظیر همین مقررات را تکرار کرده است.(ماده ۵آیین نامه)

۲-۲- حق پخش(توزیع)

با توجه به ماده۳ قانون ۱۳۴۸ ماده ۱قانون ۱۳۵۲ و همچنین ماده ۵ قانون سال ۱۳۷۹ پخش یا توزیع یک اثر از مصادیق حقوق انحصاری پدید آورنده‌ی اثر محسوب می‌شود و از آن‌جایی که انتساب عمل لغو و یا مترادف گویی به مقنن ، امری غیر منطقی است پس باید میان پخش یا توزیع با نشر تفکیک قائل شد و برای درک مفهوم توزیع به منابع بین‌المللی مراجعه نمود که از رجوع این‌گونه فهمیده می‌شود که حق توزیع را در واقع حق عرضه ی عمومی یا تجاری سازی اثر می دانند.

علی القاعده در مورد نرم افزارها نیز این حق برای پدید آورنده وجود دارد ولیکن در خصوص زوال این حق در حوزه ی نرم‌افزار آن هم در قلمرو اروپا تفاوتی وجود دارد که در قسمتهای بعدی به آن پرداخته خواهد شد.

۲-۳- حق اقتباس و تبدیل

این حق نیز از جمله حقوق ایجاد شده و به رسمیت شناخته شده برای پدیدآورنده اثر است و بند ۶ ماده ۵ قانون ۱۳۴۸ به پدیدآورنده اجازه داده تا بتواند حق بهره برداری از اثرش را به دیگران منتقل نماید.متناظراً چنین مجوزی برای اقتباس از اثر در فراهم کردن آثار دیگر به صاحب اثر اعطا شده است و به طریق اولی خود صاحب اثر نیز در استفاده از این حقوق مجاز است. در این ارتباط آیین نامه ی اجرایی قانون ۱۳۷۹ در مادۀ ۱۲ خود مقرر داشته :

“استفاده از نرم افزارهای دیگر برای ایجاد نرم‌افزارهای سازگار و مکمل که قابلیت‌ها و ظرفیت‌ها یا کاربری جدید ایجاد کند بلا مانع است و …”

بدیهی است که در این خصوص خود پدیدآورنده‌ی نرم افزار نیز دارای چنین حقی است. لیکن نکته ی قابل تأمل، شرط اخیر ماده مبنی بر لزوم اخذ رضایت از پدید آورنده ی اولیه است که در این صورت با رضایت بودن است که سبب مشروعیت عمل پدیدآورنده دوم است نه قانون و بدیهی است با رضایت، هیچ عملی نقض حقوق و یا تخلف محسوب نمی شود.

دراین مورد بین حقوق پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری و پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای تفاوت هایی به چشم می خورد: از جمله مهم‌ترین این تفاوت‌ها در حوزه ی حقوق معنوی بروز پیدا می کند که با محدودیت قابل ملاحظه ای در این راستا مواجه هستیم؛ توضیح آن‌که اقتضائات و طبیعت کاربردی نرم افزارها و برنامه های رایانه ای و دنبال کردن اهداف بازرگانی در خصوص آن‌ها، حمایت از حقوق معنوی پدیدآورنده را در قیاس با دیگر آثار ادبی و هنری دستخوش محدودیت و استثنائات خاصی نموده است. برای مثال می توان به محق بودن انتقال گیرنده در خصوص برطرف نمودن اشتباهات مندرج در نرم افزار و حق دی کامپایل کردن یا تجزیه نرم افزار اشاره کرد.

از طرفی حق افشای نرم افزار و حق عدول پدید آورنده نرم افزار مورد حمایت معاهده وایپو و کنوانسیون برن نیستند و حق معنوی نرم افزار صرفاً در حق سرپرستی اثر و حق احترام به اثر زمانی که شهرت یا آبروی پدید آورنده نرم افزار مورد خدشه باشد، خلاصه می شود.

در حقوق ایران متاسفانه بر خلاف آثار ادبی و هنری، مدت حمایت از نرم افزار در مبداء محاسبه دچار ضعف حمایتی است و صرفاً از زمان تولید نرم افزار به مدت سی سال حمایت می گردد در حالیکه در مورد سایر آثار ادبی و هنری از زمان فوت پدید آورنده اثر سی سال حمایت ادامه دارد.

اطلاعات تماس


توسعه فرآیندهای سیستمی رادمان
تهران ، خیابان آزادی،
روبروی وزارت کار، پلاک 31 واحد یک
Tel: +98(21) 52835200
Fax: +98(21) 89777976
Email: [email protected]